Ahiliğin Genel ve İş Ahlâkı İlkeleri

Ahiliğin sosyal anlamda da bir düzenleyici misyon üstlendiğini dikkate alarak, ilkelerini hem sosyal hem de iş ahlâkı açısından ele almak mümkündür.

Ahiliğin genel ahlâki ilkeleri şöyle ifade edilebilir (Erdem, 2020: 109); doğruluktan ayrılmamak, yalan söylememek, cömert olmak, mütevazi olmak, iyi huylarını geliştirmek, kendisini halka hizmete adamak, kusur aramamak aksine kusurları örtmek, misafirperver olmak, insanlara nasihat ederek onları iyi yola yöneltmek, dindar olmak, haya sahibi olmak, dedikodu yapmamak, içki içmemek, zina yapmamak, kimseye karşı düşmanrlık ve kin beslememek, büyüklere karyı hürmetkâr küçüklere karşı şefkatli olmak, nefsine hakim olmak ve eline, beline, diline sahip olmak.

Ahiliğin iktisadi hayata ilişkin, sanat, zanaat ve ticaretle ilgili olarak düzenleyici ilkeleri ise iş ahlâkı olarak adlandırılabilir.

Ahiliğin iş ahlâkı ilkeleri aşağıdaki gibi sıralanabilir (Erdem, 2020: 109)

* Tembellikten kaçınmak, yüksek çalışma azmine sahip olmak,

* Alın terine ve helal kazanca dayalı bir gelir sahibi olmak,

* Kanaat ve tevekkül sahibi olmak,

* İşbölümüne (uzmanlaşmaya) riayet etmek,

* Bir sanat veya iş sahibi olmak,

* Usta- çırak ilişkisini kurumsallaştırmak,

* Kalite ve standardizasyona riayet etmek,

* Piyasaların belli ahlâki kurallara göre işlemesini sağlamak ve tüketicilerin haklarını korumak üzere gerekli düzenlemeleri ve denetimleri yapmak,

* İddihar (yastık altı) yapmamak (muhtemelen stokçuluk kastedilmektedir),

* Yardımlaşmayı benimsemek

Beraberinde 1792 tarihli bir Saka Fütüvvetnamesinde de benzer ilkeler, kıyafet/şet kuşanma gibi başarı veya meslekte ilerleme merasimlerindeki bazı nasihatlerle birlikte paylaşılmıştır (Şen, 2019: 6):

* Kur’anî düsturlar esastır ve herşeyin ruhu Kur’an’dır.

* Akıl ve anlayış/fehim sahibi olmak

* Devleti başta tutmak

* Niyeti sağlam ve samimi olmak,

* Rıza ve teslimiyet üzere olmak,

* Marifet baş sermayedir,

* Haya ve edepli olmak,

* İbadetlerinde devamlı olmak,

* Mütevazi ve mahviyetkâr olmak,

* Adanmışlık ruhuna sahip olmak,

* Üstat-Şakirt adabına riayet etmek,

* Kardeşlik esaslarına riayet etmek,

* Dünya geçimi için san’at öğrenmek,

* Yolun erkânını gözetmek,

* Cömert olmak,

* Emr-i bi’l ma’ruf ve nehy-i ani’l münkere (iyiliği emretmek kötülükten sakındırmak) riayet etmek,

* Emanete riayet etmek,

* Nimete şükür halinde olmak

KAYNAKÇA

Erdem, Ekrem (2020) “Ahilik Geleneğinde El Emeğine, Helal Kazanca ve Kanaate Dayalı Bir İktisadi Hayatın Bugüne Yansımaları”, VI. Ahilik Sempozyumu 22-23 Ekim 2020, Kırşehir, ss. 107-120.

Es-Sülemî, Ebu Abdi’e-rahman Muhammed İbn el-Hüseyn (1977). Kitâbü’l-Fütüvve (Tasavvufta Fütüvvet), Çev. Süleyman Ateş, Ankara: AÜİF Yayınları.

Küçük, Orhan (2017). İnsani Ekonomi Modeli Karşılaştırmalı Değerlendirme, Gece Yayınları, Ankara.

Küçük, Orhan (2021). “Mesleki Eğitim Modeli Olarak Ahilik: Fütüvvet Merkezli Bir Değerlendirme”, 2. International Symposium on Education and Change (ISEC’21), Sakarya University of Applied Sciences – Sakarya, Uluslararası Eğitim ve Değişim Sempozyumu 1-3 Ekim 2021 Sakarya, 01-03 Oct 2021.

Şen, Adil (2019). “1792 Tarihli Sakalar Fütüvvetnamesi’ndeki Ahilik Merasimleri ve Ahilik İlkeleri”, V. Ahilik Sempozyumu 3-5 Ekim 2019, Kırşehir, ss. 1-7.

 

** [email protected], https://www.facebook.com/orhan.kucuk.9231

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Orhan Küçük - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Söz Sakarya Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Söz Sakarya hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Söz Sakarya editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Söz Sakarya değil haberi geçen ajanstır.



Anket En çok hangi AVM'yi tercih ediyorsunuz?